دلايل قيام امام حسين عليه‏السلام

دلايل قيام امام حسين عليه‏السلام

امام حسين عليه‏السلام درباره علّت قيام خود فرمود: «مگر نمي‏بينيد كه به حقّ عمل نمي‏شود و از باطل جلوگيري نمي‏شود! و من بنا و قصد دارم امر به معروف و نهي از منكر كنم (هرچند كه با شهادت و ريختن خونم باشد.)».

قيام امام حسين عليه‏السلام ثابت كرد كه با حركتِ خالصانه، مي‏توان تاريخ را متحوّل كرد.

ما بايد با طاغوت‏ها مبارزه كنيم، زير پا و سُم اسبان مي‏رويم ولي زير بار زور نمي‏رويم. سر به نيزه دهيم ولي در برابر ظلم سر خم نكنيم. و نبايد تصورّ كنيم كه آثار امر به معروف و نهي از منكر فوري است؛ زيرا گاهي آثار يك كلام يا قيام و حركت، بعد از سال‏ها جلوه مي‏كند.1

به طور كلّي دلايل قيام امام، عبارت است از:

1. احساس مسئوليت اجتماعي.

2. حمايت از اسلام و جلوگيري از سقوط آن به دست يزيد و امويان.

3. صيانت مقام خلافت از آلوده شدن به كارهاي خلافِ اسلامِ يزيد.

4. آزاد ساختن مردم از نظر فكري.

5. آزاد كردن اقتصاد مردم از چنگال امويان و جلوگيري از به تاراج رفتن بيت‏المال مسلمين.

6 . جلوگيري از مظالم اجتماعي كه در عموم بلاد شايع گشته و امنيت را از عامّه مردم سلب كرده و امّت اسلامي را تحقير نموده و به بندگي و استعمار خويش درآورده بود.

7. جلوگيري از مظالمي كه بر خصوص شيعيان روا داشته و به انواع كشتارها و شكنجه‏ها و تبعيد فرزندان و محروميّت‏هاي ديگر كه نمونه‏هاي آن را در پرونده سياه معاويه و يزيد مي‏بينيم.

8 . جلوگيري از محو نام خاندان رسول خدا صلي‏الله‏عليه‏و‏آله‏وسلم كه يزيد و بني‏اميه همه سعي خود را در اين راه مبذول داشته و از راه‏هاي مختلف چون: جعل اخبار دروغ، استخدام وسائل گوناگون، تهديد و اِرعاب دوستان اين خاندان و دشنام و نفرين كردن اهل‏بيت عليهم‏السلام در منابر، تصميم خود را عملي كردند.

9. جلوگيري از نابودي اسلام كه بني‏اميّه هدف اصلي سياست خود را بر آن اساس پي‏ريزي كرده بودند.

10. دفاع از حقوق اسلام و مسلمين كه همگي در معرض نابودي قرار داشت.

11. امر به معروف و نهي از منكر.

12. از ميان بردن بدعت‏هايي كه به دست بني‏اميّه در اسلام پديد آمده بود.2


1. قرآن و امام حسين(ع)، ده گفتار، محسن قرائتي، ص 34 ـ 32.

2. زندگاني امام حسين(ع)، سيدهاشم رسولي محلاّتي، ج 1، ص 224 و 225.

علت و انگیزه قیام امام حسین (علیه‌السلام) چه بود؟

علت و انگیزه قیام امام حسین (علیه‌السلام) چه بود؟

شرح پرسش:
انگیزه‌ای که باعث شد امام حسین (علیه السلام) این گونه به شهادت برسد و از طفل شش ماهه تا حبیب هفتاد و پنج ساله قربانی داشته باشد، چه بود؟ همچنین چه زمینه‌هایی امام حسین (علیه‌السلام) را ملزم به جهاد و قیام علیه حکومت یزید نمود؟

پاسخ:
مهمترین علت و انگیزه قیام امام حسین (علیه‌السلام)، همان است که امام در وصیت نامه خود به محمد بن حنفیه فرموده‌اند «احیای سیره جدم پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و پدرم امیرالمؤمنین و نیز امر به معروف و نهی از منکر». اما علل دیگری که می‌توان آنها را از جمله عوامل این قیام بشمار آورد، عبارتند از: اصرار یزید بر بیعت گرفتن از امام؛ تغییر ساختار حکومت از خلافت به سلطنت و موروثی کردن آن؛ اصلاح امت؛ بیدار کردن وجدانها و احیای ارزشهای دینی و سنن فراموش شده.
زمینه‌های قیام امام حسین (علیه‌السلام) را، در حقیقت یزید و یزیدیان خود بوجود آوردند؛ یعنی کارها و عملکرد آنان زمینه ساز قیام عاشورا شد. وقتی بستر مناسب قیام فراهم شد، امام مکلف به انجام وظیفه شدند. که از آن جمله می‌توان به فساد دستگاه اموی و حاکم جامعه اسلامی، ظهور و بروز بدعت‌ها، انحطاط اخلاقی، بی عدالتی، دنیاپرستی عوام و خواص، بی تفاوتی اکثریت جامعه مخصوصا قشر خواص نسبت به انحرافات فرهنگی و رواج گناه در جامعه اشاره کرد.